Kanun No. 4982
Kabul Tarihi : 9.10.2003
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1. — Bu Kanunun
amacı; demokratik ve şeffaf yönetimin
gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve
açıklık ilkelerine uygun olarak
kişilerin bilgi edinme hakkını
kullanmalarına ilişkin esas ve usulleri
düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2. — Bu Kanun;
kamu kurum ve kuruluşları ile kamu
kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarının faaliyetlerinde
uygulanır.
1.11.1984 tarihli ve 3071 sayılı Dilekçe
Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun
hükümleri saklıdır.
Tanımlar
MADDE 3. — Bu Kanunda
geçen;
a) Kurum ve kuruluş: Bu Kanunun 2 nci
maddesinde geçen ve kapsama dahil olan
bilgi edinme başvurusu yapılacak bütün
makam ve mercileri,
b) Başvuru sahibi: Bu Kanun kapsamında
bilgi edinme hakkını kullanarak kurum ve
kuruluşlara başvuran gerçek ve tüzel
kişileri,
c) Bilgi: Kurum ve kuruluşların sahip
oldukları kayıtlarda yer alan bu Kanun
kapsamındaki her türlü veriyi,
d) Belge: Kurum ve kuruluşların sahip
oldukları bu Kanun kapsamındaki yazılı,
basılı veya çoğaltılmış dosya, evrak,
kitap, dergi, broşür, etüt, mektup,
program, talimat, kroki, plân, film,
fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita,
elektronik ortamda kaydedilen her türlü
bilgi, haber ve veri taşıyıcılarını,
e) Bilgi veya belgeye erişim: İstenen
bilgi veya belgenin niteliğine göre,
kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine
söz konusu bilgi veya belgenin bir
kopyasının verilmesini, kopya
verilmesinin mümkün olmadığı hâllerde,
başvuru sahibinin bilgi veya belgenin
aslını inceleyerek not almasına veya
içeriğini görmesine veya işitmesine izin
verilmesini,
f) Kurul: Bilgi Edinme Değerlendirme
Kurulunu,
İfade eder.
İKİNCİ
BÖLÜM
Bilgi
Edinme Hakkı ve Bilgi Verme Yükümlülüğü
Bilgi edinme hakkı
MADDE 4. — Herkes bilgi
edinme hakkına sahiptir.
Türkiye'de ikamet eden yabancılar ile
Türkiye'de faaliyette bulunan yabancı
tüzel kişiler, isteyecekleri bilgi
kendileriyle veya faaliyet alanlarıyla
ilgili olmak kaydıyla ve karşılıklılık
ilkesi çerçevesinde, bu Kanun
hükümlerinden yararlanırlar.
Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası
sözleşmelerden doğan hak ve
yükümlülükleri saklıdır.
Bilgi verme yükümlülüğü
MADDE 5. — Kurum ve
kuruluşlar, bu Kanunda yer alan
istisnalar dışındaki her türlü bilgi
veya belgeyi başvuranların
yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme
başvurularını etkin, süratli ve doğru
sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve
teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler.
Bu Kanun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren diğer kanunların bu Kanuna
aykırı hükümleri uygulanmaz.
ÜÇÜNCÜ
BÖLÜM
Bilgi
Edinme Başvurusu
Başvuru usulü
MADDE 6. — Bilgi edinme
başvurusu, başvuru sahibinin adı ve
soyadı, imzası, oturma yeri veya iş
adresini, başvuru sahibi tüzel kişi ise
tüzel kişinin unvanı ve adresi ile
yetkili kişinin imzasını ve yetki
belgesini içeren dilekçe ile istenen
bilgi veya belgenin bulunduğu kurum veya
kuruluşa yapılır. Bu başvuru, kişinin
kimliğinin ve imzasının veya yazının
kimden neşet ettiğinin tespitine
yarayacak başka bilgilerin yasal olarak
belirlenebilir olması kaydıyla
elektronik ortamda veya diğer iletişim
araçlarıyla da yapılabilir.
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler
açıkça belirtilir.
İstenecek bilgi veya belgenin
niteliği
MADDE 7. — Bilgi edinme
başvurusu, başvurulan kurum ve
kuruluşların ellerinde bulunan veya
görevleri gereği bulunması gereken bilgi
veya belgelere ilişkin olmalıdır.
Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir
çalışma, araştırma, inceleme ya da
analiz neticesinde oluşturulabilecek
türden bir bilgi veya belge için
yapılacak başvurulara olumsuz cevap
verebilirler.
İstenen bilgi veya belge, başvurulan
kurum ve kuruluştan başka bir yerde
bulunuyorsa, başvuru dilekçesi bu kurum
ve kuruluşa gönderilir ve durum ilgiliye
yazılı olarak bildirilir.
Yayımlanmış veya kamuya
açıklanmış bilgi veya belgeler
MADDE 8. — Kurum ve
kuruluşlarca yayımlanmış veya yayın,
broşür, ilân ve benzeri yollarla kamuya
açıklanmış bilgi veya belgeler, bilgi
edinme başvurularına konu olamaz. Ancak,
yayımlanmış veya kamuya açıklanmış bilgi
veya belgelerin ne şekilde, ne zaman ve
nerede yayımlandığı veya açıklandığı
başvurana bildirilir.
Gizli bilgileri ayırarak bilgi
veya belge verme
MADDE 9. — İstenen
bilgi veya belgelerde, gizlilik dereceli
veya açıklanması yasaklanan bilgiler ile
açıklanabilir nitelikte olanlar birlikte
bulunuyor ve bunlar birbirlerinden
ayrılabiliyorsa, söz konusu bilgi veya
belge, gizlilik dereceli veya
açıklanması yasaklanan bilgiler
çıkarıldıktan sonra başvuranın bilgisine
sunulur. Ayırma gerekçesi başvurana
yazılı olarak bildirilir.
Bilgi veya belgeye erişim
MADDE 10. — Kurum ve
kuruluşlar, başvuru sahibine istenen
belgenin onaylı bir kopyasını verirler.
Bilgi veya belgenin niteliği gereği
kopyasının verilmesinin mümkün olmadığı
veya kopya çıkarılmasının aslına zarar
vereceği hâllerde, kurum ve kuruluşlar
ilgilinin;
a) Yazılı veya basılı belgeler için, söz
konusu belgenin aslını incelemesi ve not
alabilmesini,
b) Ses kaydı şeklindeki bilgi veya
belgelerde bunları dinleyebilmesini,
c) Görüntü kaydı şeklindeki bilgi veya
belgelerde bunları izleyebilmesini,
Sağlarlar.
Bilgi veya belgenin yukarıda
belirtilenlerden farklı bir şekilde elde
edilmesi mümkün ise, belgeye zarar
vermemek koşuluyla bu olanak sağlanır.
Başvurunun yapıldığı kurum ve kuruluş,
erişimine olanak sağladığı bilgi veya
belgeler için başvuru sahibinden
erişimin gerektirdiği maliyet tutarı
kadar bir ücreti bütçeye gelir
kaydedilmek üzere tahsil edebilir.
Bilgi veya belgeye erişim
süreleri
MADDE 11.— Kurum ve
kuruluşlar, başvuru üzerine istenen
bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü
içinde sağlarlar. Ancak istenen bilgi
veya belgenin, başvurulan kurum ve
kuruluş içindeki başka bir birimden
sağlanması; başvuru ile ilgili olarak
bir başka kurum ve kuruluşun görüşünün
alınmasının gerekmesi veya başvuru
içeriğinin birden fazla kurum ve
kuruluşu ilgilendirmesi durumlarında
bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü
içinde sağlanır. Bu durumda, sürenin
uzatılması ve bunun gerekçesi başvuru
sahibine yazılı olarak ve onbeş iş
günlük sürenin bitiminden önce
bildirilir.
10 uncu maddede belirtilen bilgi veya
belgelere erişim için gereken maliyet
tutarının idare tarafından başvuru
sahibine bildirilmesiyle onbeş iş günlük
süre kesilir. Başvuru sahibi onbeş iş
günü içinde ücreti ödemezse talebinden
vazgeçmiş sayılır.
Başvuruların cevaplandırılması
MADDE 12.— Kurum ve
kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla
ilgili cevaplarını yazılı olarak veya
elektronik ortamda başvuru sahibine
bildirirler. Başvurunun reddedilmesi
hâlinde bu kararın gerekçesi ve buna
karşı başvuru yolları belirtilir.
İtiraz usulü
MADDE 13.—(Değişik:
22/11/2005-5432/1.Md) Bilgi
edinme istemi reddedilen başvuru sahibi,
yargı yoluna başvurmadan önce kararın
tebliğinden itibaren onbeş gün içinde
Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu
konudaki kararını otuz iş günü içinde
verir. Kurum ve kuruluşlar, Kurulun
istediği her türlü bilgi veya belgeyi
onbeş iş günü içinde vermekle
yükümlüdürler.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idarî
yargıya başvurma süresini durdurur.
Bilgi Edinme Değerlendirme
Kurulu
MADDE 14.—(Değişik:
22/11/2005-5432/2.Md) Bilgi
edinme başvurusuyla ilgili yapılacak
itirazlar üzerine verilen kararları
incelemek ve kurum ve kuruluşlar için
bilgi edinme hakkının kullanılmasına
ilişkin olarak kararlar vermek üzere;
Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu
oluşturulmuştur.
Kurul; birer üyesi Yargıtay ve Danıştay
genel kurullarının kendi kurumları
içinden önerecekleri ikişer aday, birer
üyesi ceza hukuku, idare hukuku ve
anayasa hukuku alanlarında profesör veya
doçent unvanına sahip kişiler, bir üyesi
Türkiye Barolar Birliğinin baro başkanı
seçilme yeterliliğine sahip kişiler
içinden göstereceği iki aday, iki üyesi
en az genel müdür düzeyinde görev
yapmakta olanlar ve bir üyesi de Adalet
Bakanının önerisi üzerine bu Bakanlıkta
idarî görevlerde çalışan hâkimler
arasından Bakanlar Kurulunca seçilecek
dokuz üyeden oluşur.
Kurul üyeliğine önerilen adayların
muvafakatları aranır.
Kurul Başkanı, kurul üyelerince kendi
aralarından seçilir.
Kurul, en az ayda bir defa veya ihtiyaç
duyulduğu her zaman Başkanın çağrısı
üzerine toplanır.
Kurul üyelerinin görev süreleri dört
yıldır. Görev süresi sona erenler
yeniden seçilebilirler. Görev süresi
dolmadan görevinden ayrılan üyenin
yerine aynı usule göre seçilen üye,
yerine seçildiği üyenin görev süresini
tamamlar. Yeni seçilen Kurul göreve
başlayıncaya kadar önceki Kurul görevine
devam eder.
(Değişik: 22/11/2005-5432/2.Md)
Kurul üyelerine 10.2.1954
tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu
hükümleri saklı kalmak kaydıyla fiilen
görev yaptıkları her gün için (3000)
gösterge rakamının memur aylık katsayısı
ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda
huzur hakkı ödenir. Bu ödemelerde damga
vergisi hariç herhangi bir kesinti
yapılmaz. Bir ayda fiilen görev yapılan
gün sayısının dördü aşması halinde, aşan
günler için huzur hakkı ödenmez.
Kurul, belirleyeceği konularda
komisyonlar ve çalışma grupları
kurabilir; ayrıca gerekli gördüğü
takdirde, ilgili bakanlık ile diğer
kurum ve kuruluşların ve sivil toplum
örgütlerinin temsilcilerini bilgi almak
üzere toplantılarına katılmaya davet
edebilir.
Kurulun sekretarya hizmetleri
Başbakanlık tarafından yerine getirilir.
Kurulun görev ve çalışmalarına ilişkin
esas ve usuller Başbakanlıkça
hazırlanarak yürürlüğe konulacak bir
yönetmelikle düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ
BÖLÜM
Bilgi
Edinme Hakkının Sınırları
Yargı denetimi dışında kalan
işlemler
MADDE 15. — Yargı
denetimi dışında kalan idarî işlemlerden
kişinin çalışma hayatını ve mesleki
onurunu etkileyecek nitelikte olanlar,
bu Kanun kapsamına dahildir. Bu şekilde
sağlanan bilgi edinme hakkı işlemin
yargı denetimine açılması sonucunu
doğurmaz.
Devlet sırrına ilişkin bilgi
veya belgeler
MADDE 16. — Açıklanması
hâlinde Devletin emniyetine, dış
ilişkilerine, millî savunmasına ve millî
güvenliğine açıkça zarar verecek ve
niteliği itibarıyla Devlet sırrı olan
gizlilik dereceli bilgi veya belgeler,
bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Ülkenin ekonomik çıkarlarına
ilişkin bilgi veya belgeler
MADDE 17. — Açıklanması
ya da zamanından önce açıklanması
hâlinde, ülkenin ekonomik çıkarlarına
zarar verecek veya haksız rekabet ve
kazanca sebep olacak bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.
İstihbarata ilişkin bilgi veya
belgeler
MADDE 18. — Sivil ve
askerî istihbarat birimlerinin görev ve
faaliyetlerine ilişkin bilgi veya
belgeler, bu Kanun kapsamı dışındadır.
Ancak, bu bilgi ve belgeler kişilerin
çalışma hayatını ve meslek onurunu
etkileyecek nitelikte ise, istihbarata
ilişkin bilgi ve belgeler bilgi edinme
hakkı kapsamı içindedir.
İdarî soruşturmaya ilişkin bilgi
veya belgeler
MADDE 19.— Kurum ve
kuruluşların yetkili birimlerince
yürütülen idarî soruşturmalarla ilgili
olup, açıklanması veya zamanından önce
açıklanması hâlinde;
a) Kişilerin özel hayatına açıkça haksız
müdahale sonucunu doğuracak,
b) Kişilerin veya soruşturmayı yürüten
görevlilerin hayatını ya da güvenliğini
tehlikeye sokacak,
c) Soruşturmanın güvenliğini tehlikeye
düşürecek,
d) Gizli kalması gereken bilgi
kaynağının açığa çıkmasına neden olacak
veya soruşturma ile ilgili benzeri bilgi
ve bilgi kaynaklarının temin edilmesini
güçleştirecek,
Bilgi veya belgeler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Adlî soruşturma ve kovuşturmaya
ilişkin bilgi veya belgeler
MADDE 20. — Açıklanması
veya zamanından önce açıklanması
hâlinde;
a) Suç işlenmesine yol açacak,
b) Suçların önlenmesi ve soruşturulması
ya da suçluların kanunî yollarla
yakalanıp kovuşturulmasını tehlikeye
düşürecek,
c) Yargılama görevinin gereğince yerine
getirilmesini engelleyecek,
d) Hakkında dava açılmış bir kişinin
adil yargılanma hakkını ihlâl edecek,
Nitelikteki bilgi veya belgeler, bu
Kanun kapsamı dışındadır.
4.4.1929 tarihli ve 1412 sayılı Ceza
Muhakemeleri Usulü Kanunu, 18.6.1927
tarihli ve 1086 sayılı Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanunu, 6.1.1982 tarihli ve
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu
ve diğer özel kanun hükümleri saklıdır.
Özel hayatın gizliliği
MADDE 21. — Kişinin
izin verdiği hâller saklı kalmak üzere,
özel hayatın gizliliği kapsamında,
açıklanması hâlinde kişinin sağlık
bilgileri ile özel ve aile hayatına,
şeref ve haysiyetine, meslekî ve
ekonomik değerlerine haksız müdahale
oluşturacak bilgi veya belgeler, bilgi
edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Kamu yararının gerektirdiği hâllerde,
kişisel bilgi veya belgeler, kurum ve
kuruluşlar tarafından, ilgili kişiye en
az yedi gün önceden haber verilerek
yazılı rızası alınmak koşuluyla
açıklanabilir.
Haberleşmenin gizliliği
MADDE 22. —
Haberleşmenin gizliliği esasını ihlâl
edecek bilgi veya belgeler, bu Kanun
kapsamı dışındadır.
Ticarî sır
MADDE 23. — Kanunlarda
ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya
belgeler ile, kurum ve kuruluşlar
tarafından gerçek veya tüzel kişilerden
gizli kalması kaydıyla sağlanan ticarî
ve malî bilgiler, bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Fikir ve sanat eserleri
MADDE 24. — Fikir ve
sanat eserlerine ilişkin olarak
yapılacak bilgi edinme başvuruları
hakkında ilgili kanun hükümleri
uygulanır.
Kurum içi düzenlemeler
MADDE 25. — Kurum ve
kuruluşların, kamuoyunu ilgilendirmeyen
ve sadece kendi personeli ile kurum içi
uygulamalarına ilişkin düzenlemeler
hakkındaki bilgi veya belgeler, bilgi
edinme hakkının kapsamı dışındadır.
Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen
kurum çalışanlarının bilgi edinme
hakları saklıdır.
Kurum içi görüş, bilgi notu ve
tavsiyeler
MADDE 26. — Kurum ve
kuruluşların faaliyetlerini yürütmek
üzere, elde ettikleri görüş, bilgi notu,
teklif ve tavsiye niteliğindeki bilgi
veya belgeler, kurum ve kuruluş
tarafından aksi kararlaştırılmadıkça
bilgi edinme hakkı kapsamındadır.
Bilimsel, kültürel, istatistik, teknik,
tıbbî, malî, hukukî ve benzeri uzmanlık
alanlarında yasal olarak görüş verme
yükümlülüğü bulunan kişi, birim ya da
kurumların görüşleri, kurum ve
kuruluşların alacakları kararlara esas
teşkil etmesi kaydıyla bilgi edinme
istemlerine açıktır.
Tavsiye ve mütalaa talepleri
MADDE 27. — Tavsiye ve
mütalaa talepleri bu Kanun kapsamı
dışındadır.
Gizliliği kaldırılan bilgi veya
belgeler
MADDE 28. — Gizliliği
kaldırılmış olan bilgi veya belgeler, bu
Kanunda belirtilen diğer istisnalar
kapsamına girmiyor ise, bilgi edinme
başvurularına açık hâle gelir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve
Son Hükümler
Ceza hükümleri
MADDE 29. — Bu Kanunun
uygulanmasında ihmâli, kusuru veya kastı
bulunan memurlar ve diğer kamu
görevlileri hakkında, işledikleri
fiillerin genel hükümler çerçevesinde
ceza kovuşturması gerektirmesi hususu
saklı kalmak kaydıyla, tâbi oldukları
mevzuatta yer alan disiplin cezaları
uygulanır.
Bu Kanunla erişilen bilgi ve belgeler
ticarî amaçla çoğaltılamaz ve
kullanılamaz.
Rapor düzenlenmesi
MADDE 30. — Kurum ve
kuruluşlar, bir önceki yıla ait olmak
üzere;
a) Kendilerine yapılan bilgi edinme
başvurularının sayısını,
b) Olumlu cevaplanarak bilgi veya
belgelere erişim sağlanan başvuru
sayısını,
c) Reddedilen başvuru sayısı ve bunların
dağılımını gösterir istatistik
bilgileri,
d) Gizli ya da sır niteliğindeki
bilgiler çıkarılarak ya da bu
nitelikteki bilgiler ayrılarak bilgi
veya belgelere erişim sağlanan başvuru
sayısını,
e) Başvurunun reddedilmesi üzerine
itiraz edilen başvuru sayısı ile
bunların sonuçlarını,
Gösterir bir rapor hazırlayarak, bu
raporları her yıl Şubat ayının sonuna
kadar Bilgi Edinme Değerlendirme
Kuruluna gönderirler. Bağlı, ilgili ve
ilişkili kamu kurum ve kuruluşları
raporlarını bağlı, ilgili ya da ilişkili
oldukları bakanlık vasıtasıyla
iletirler. Kurul, hazırlayacağı genel
raporu, söz konusu kurum ve kuruluşların
raporları ile birlikte her yıl Nisan
ayının sonuna kadar Türkiye Büyük Millet
Meclisine gönderir. Bu raporlar takip
eden iki ay içinde Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığınca kamuoyuna
açıklanır.
Yönetmelik
MADDE 31. — Bu Kanunun
uygulanması ile ilgili esas ve usullerin
belirlenmesine ilişkin yönetmelik,
Kanunun yayımını takip eden altı ay
içinde Başbakanlık tarafından
hazırlanarak Bakanlar Kurulunca
yürürlüğe konulur.
Yürürlük
MADDE 32. — Bu Kanun
yayımı tarihinden itibaren altı ay sonra
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 33. — Bu Kanun
hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
