Hâkim, haklı sebep olmaksızın evlenmeye izin vermeyen yasal temsilciyi dinledikten sonra, bu konuda başvuran küçük ve kısıtlının evlenmesine izin verebilir.

Evlenme Engelleri

Evlenme engelleri aşağıda belirtilmiştir:

a) Hısımlık;  

ü        1-Usul ve füru'u arasında; kardeşler arasında, amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri arasında,  

ü        2- Kayın hısımlığı meydana getirmiş olan evlilik sona ermiş olsa bile, eşlerden biri ile diğerinin usul veya  füru'u arasında,  

ü        3- Evlat edinen ile evlatlığın veya bunlardan biri ile diğerinin füru'u ve eşi arasında, evlenme yapılamaz. 

b) Evli olmak; Nüfus kaydına göre evli görünen bir kimse yeniden evlenemez. Müracaat sırasında, önceki evliliğin ölüm, boşanma veya evliliğin herhangi bir sebeple mahkeme kararı ile son bulmuş olması halinde, evlenme engeli ortadan kalkar. Ancak buna rağmen, bu durum aile kütüklerine tescil edilmedikçe yeniden evlenme akdi yapılamaz. 

c) Kadın için kanuni bekleme süresinin dolmamış olması; Boşanmış, evliliğin butlanına hükmedilmiş veya kocası ölmüş kadın, boşanma veya evliliğin butlanına dair mahkeme kararı veya kocasının ölüm tarihinden itibaren üç yüz gün geçmedikçe yeniden evlenemez. Ancak kadın  üç yüz günlük süre dolmadan önce doğum yaptığı veya mahkemece bu sürenin kısaltılmasına veya kaldırılmasına karar verildiği takdirde, kadın için bekleme süresi  ortadan kalkar.

d) Gaiplik durumunda; Gaipliğine karar verilen kişinin eşi, mahkemece evliliğin feshine karar verilmedikçe yeniden evlenemez.

e) Sağlık raporunun/resmi sağlık kurulu raporunun bulunmaması; 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununa dayanılarak, 17/8/1931 tarihli ve 11682 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Evlenme Muayenesi Hakkında Nizamnamede öngörülen usul ve esaslar doğrultusunda sağlık raporu alınmaması durumunda evlenme yapılamaz. Akıl hastaları, evlenmelerinde tıbbi sakınca bulunmadığı resmi sağlık kurulu raporuyla anlaşılmadıkça evlenemezler.

Evlenme Akdinde Usul ve Akdin Yapılması Müracaat

Birbirleriyle evlenecek kadın ve erkeğin, içlerinden birinin oturduğu yer evlendirme memurluğuna birlikte müracaat etmeleri esastır. Ancak, evleneceklerin ayrı illerde bulunması veya birinin yurt dışında olması gibi hallerde ayrı ayrı müracaat da mümkündür. Bu halde, müracaatı alan evlendirme memurlukları derhal karşılıklı olarak birbirlerine bilgi verirler. 

Her iki evlendirme memurluğunda evlenmeye esas olacak belgeler tamamlanır ve bir dosyada birleştirilmek üzere evlenme akdinin yapılacağı yer evlendirme memurluğuna gönderilir. 

Vekil Eliyle Müracaat

Evlenecek kişi müracaat işlemini vekil olarak atadığı kişi vasıtası ile de yürütebilir. Bunun için özel vekâletname düzenlenmesi ve bu vekâletnamede vekâlet veren ile vekili ve evleneceği kişinin tam kimlikleri ile evlenme işlemlerinin yürütülmesi için verilmiş olduğunun açıkça belirtilmesi şarttır. Vekâletnamenin bir örneği evlenme dosyasına konulur. 

Müracaatta Usul

Müracaat, kadın ve erkek veya onların vekillerince örneğine uygun olarak düzenlenmiş ve imza edilmiş olan “evlenme beyannamesi” ile yapılır. Müracaat sırasında her iki tarafın birlikte olması halinde imzaların onaylanması, müracaat kabul eden memur tarafından yapılır. Taraflardan birinin bulunmaması ve evlenme beyannamesini imza etmiş olması halinde bu beyannamedeki imzanın köy veya mahalle muhtarları, noterler, evlenecekler işçi veya memur iseler, dairesi amirlerince onaylanmış olması şarttır.  

Müracaat sırasında taraflar fotoğraflı nüfus cüzdanlarını göstermek zorundadırlar. Fotoğraflı nüfus cüzdanı gösterilmediği takdirde evlendirme memuru müracaatı kabul etmez. Müracaat sözlü olarak da yapılabilir. Bu takdirde sözlü müracaat evlendirme memuru huzurunda evlenme beyannamesine geçirilerek taraflarca imzalanır. Evlendirme memurları tarafından da imzalar tasdik edilir. Evlenme bildirimi de yazılı hale getirilmediği sürece diğer işlemlere başlanılmaz. 

u    Yalnız fotoğraflı nüfus cüzdanına dayanılarak evlenme yapılamaz. Nüfus kayıt örneği istenmesi şarttır.

İmza Atamayanlar ve Bedeni Eksiklikleri Olanlar

Evlenmek için müracaat edenlerden imza atamayanlar olduğu takdirde, imza edeceği yerlere sağ elinin işaret parmağı bastırılır. Varsa kendi adına kazılı bulunan mühürü de basılır. Durum beyanname üzerinde açıklanarak evlendirme memurunca imza edilip mühürle tasdik edilir. Sağır ve dilsizlerinde evlenmeye dair isteklerini özel işaretlerle belirlemeleri iradelerini açıklamaları manasına gelir.

Gerek müracaat sırasında ve gerekse tören sırasında ihtiyaç duyduğu takdirde, bu özel işaretlerden anlayanlar aracılığıyla işlem sonuçlandırılır. Bu gibi hallerde aracılık yapanların da imzaları alınır.

EVLENME DOSYASINDA BULUNMASI GEREKEN BELGELER:

u     —Evlenme Beyannamesi,

u     —Fotoğraflı nüfus cüzdanı örneği,

u     —Sağlık Raporu,

u     —Rıza Belgesi (17 Yaşından büyük 18 yaşından küçükler için)

u     —4 Adet Vesikalık Fotoğraf

u     —Nüfus Kayıt Örneği ve Evlenme Ehliyet Belgesi,

u     -3 Adet Evlenme Bildirimi (VGF-20)

Evlenme Bildiriminin akit tarihinden itibaren 10 gün içinde Nüfus İdaresine bildirilmesi esastır.

Yabancılar için, yetkili merkezi makamlarca veya o devletin yerel temsilcilikleri tarafından; kişinin adını, soyadını, ana ve baba adı ile doğum tarihini  ve  evlenmesine engel halinin bulunup bulunmadığını gösterir şekilde düzenlenerek verilmiş ve usulüne göre tasdik edilmiş olan belge, evlenme ehliyet belgesi kabul edilir. Yabancı resmi makamlarca verilmiş olan evlenme ehliyet belgeleri aşağıda belirtilen şekilde işleme alınır:

A) Tasdik mecburiyeti olmayan belgeler

ü        1.Belge, La-Haye Devletler Özel Hukuku çerçevesinde hazırlanan ve ülkemizin de taraf olduğu “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi” gereğince Apostille edilmiş ise, belgenin noter onaylı Türkçe çevirisinin yapılmış olması, 

ü        2. Belgenin, Milletlerarası Kişi Halleri Komisyonunca hazırlanarak uygulamaya konulan ve ülkemizin de taraf olduğu sözleşmeler gereğince üye ülkelerce düzenlenmiş ve düzenleyen makamın imza ve mühürünü taşıması, 

ü        3. Belge, dış temsilciliğimizin bulunduğu ülkedeki yetkili makamlarca verilmiş ise, belgenin ve usulüne uygun çevirisinin dış temsilciliğimizce onanması,  hallerinde, belgeler başkaca bir işleme tabi tutulmaksızın kabul edilerek işleme alınır. 

B) Tasdik işlemine tabi tutulacak belgeler

Ø       1. Belge yurt dışından alınmış ve müracaat edilen ilde belgeyi veren ülkenin temsilciliği bulunuyorsa, o ülkenin dış temsilciliğin tasdiki ile noter onaylı Türkçe çevirisinden ve Valilikçe onaylandıktan sonra, 

Ø       2. Belge, müracaat edilen ildeki yabancı ülkenin dış temsilciliğince verilmiş ise, noter onaylı Türkçe çevirisi yapıldıktan ve Valilikçe onaylandıktan sonra, 

Ø       3. Müracaat edilen ilde belgeyi veren ülkenin temsilciliğinin bulunmaması halinde; belgenin  o ülkenin Türkiye'deki bir temsilciliğinin tasdiki ile, noter onaylı Türkçe çevirisi yapılıp temsilciliğin bulunduğu Valilikçe onaylandıktan sonra, şayet belge o ülkenin Ankara’daki temsilciliğince verilmiş ise noter onaylı Türkçe çevirisi yapıldıktan ve Dışişleri Bakanlığınca onaylandıktan sonra, kabul edilerek işleme alınır. 

C) Diğer yabancı makamlarca verilen belgeler

ü        1.Belge, dış temsilciliğimizin bulunmadığı veya Türkiye’de dış temsilciliği olmayan ülke makamlarınca verilmiş ise akredite (ilgili ülke adına işlem yapmakla yetkili) olduğu ülke temsilciliğince tasdiki ile noter onaylı Türkçe çevirisinden sonra, Dışişleri Bakanlığınca onaylanması; akredite olduğu ülke temsilciliğinin bulunmaması halinde ise Bakanlıkça verilecek talimata göre işlem tesis edilir. 

ü        2. Fahri konsolosluklarca tanzim edilen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez. Evlendirme memurluğunca belgelerin doğruluğundan  şüphe edilmesi halinde, Bakanlık aracılığı ve Dışişleri Bakanlığı kanalı ile ilgili devletin temsilciğine gönderilmek suretiyle doğruluğu tevsik ettirilebilir. Vatansız, mülteci ve vatandaşlık durumu düzgün olmayanların evlenme ehliyet belgeleri ise, bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtildiği üzere, kayıtların tutulduğu makamlarca kişinin tam künyesi ile kayıttaki bilgilere göre evlenmesine engel halinin olup olmadığını belirtir şekilde ve tasdiklenmiş olması gerekir. Evlenme ehliyet belgelerinin asılları evlenme dosyasında saklanır.

       Evlenme Bildiriminin akit tarihinden itibaren 10 gün içinde Nüfus İdaresine bildirilmesi esastır.

Yabancılar için, yetkili merkezi makamlarca veya o devletin yerel temsilcilikleri tarafından; kişinin adını, soyadını, ana ve baba adı ile doğum tarihini  ve  evlenmesine engel halinin bulunup bulunmadığını gösterir şekilde düzenlenerek verilmiş ve usulüne göre tasdik edilmiş olan belge, evlenme ehliyet belgesi kabul edilir. Yabancı resmi makamlarca verilmiş olan evlenme ehliyet belgeleri aşağıda belirtilen şekilde işleme alınır:

A) Tasdik mecburiyeti olmayan belgeler

ü        1.Belge, La-Haye Devletler Özel Hukuku çerçevesinde hazırlanan ve ülkemizin de taraf olduğu “Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi” gereğince Apostille edilmiş ise, belgenin noter onaylı Türkçe çevirisinin yapılmış olması, 

ü        2. Belgenin, Milletlerarası Kişi Halleri Komisyonunca hazırlanarak uygulamaya konulan ve ülkemizin de taraf olduğu sözleşmeler gereğince üye ülkelerce düzenlenmiş ve düzenleyen makamın imza ve mühürünü taşıması, 

ü        3. Belge, dış temsilciliğimizin bulunduğu ülkedeki yetkili makamlarca verilmiş ise, belgenin ve usulüne uygun çevirisinin dış temsilciliğimizce onanması,  hallerinde, belgeler başkaca bir işleme tabi tutulmaksızın kabul edilerek işleme alınır. 

B) Tasdik işlemine tabi tutulacak belgeler

Ø       1. Belge yurt dışından alınmış ve müracaat edilen ilde belgeyi veren ülkenin temsilciliği bulunuyorsa, o ülkenin dış temsilciliğin tasdiki ile noter onaylı Türkçe çevirisinden ve Valilikçe onaylandıktan sonra, 

Ø       2. Belge, müracaat edilen ildeki yabancı ülkenin dış temsilciliğince verilmiş ise, noter onaylı Türkçe çevirisi yapıldıktan ve Valilikçe onaylandıktan sonra, 

Ø       3. Müracaat edilen ilde belgeyi veren ülkenin temsilciliğinin bulunmaması halinde; belgenin  o ülkenin Türkiye'deki bir temsilciliğinin tasdiki ile, noter onaylı Türkçe çevirisi yapılıp temsilciliğin bulunduğu Valilikçe onaylandıktan sonra, şayet belge o ülkenin Ankara’daki temsilciliğince verilmiş ise noter onaylı Türkçe çevirisi yapıldıktan ve Dışişleri Bakanlığınca onaylandıktan sonra, kabul edilerek işleme alınır. 

C) Diğer yabancı makamlarca verilen belgeler

ü        1.Belge, dış temsilciliğimizin bulunmadığı veya Türkiye’de dış temsilciliği olmayan ülke makamlarınca verilmiş ise akredite (ilgili ülke adına işlem yapmakla yetkili) olduğu ülke temsilciliğince tasdiki ile noter onaylı Türkçe çevirisinden sonra, Dışişleri Bakanlığınca onaylanması; akredite olduğu ülke temsilciliğinin bulunmaması halinde ise Bakanlıkça verilecek talimata göre işlem tesis edilir. 

ü        2. Fahri konsolosluklarca tanzim edilen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez. Evlendirme memurluğunca belgelerin doğruluğundan  şüphe edilmesi halinde, Bakanlık aracılığı ve Dışişleri Bakanlığı kanalı ile ilgili devletin temsilciğine gönderilmek suretiyle doğruluğu tevsik ettirilebilir. Vatansız, mülteci ve vatandaşlık durumu düzgün olmayanların evlenme ehliyet belgeleri ise, bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde belirtildiği üzere, kayıtların tutulduğu makamlarca kişinin tam künyesi ile kayıttaki bilgilere göre evlenmesine engel halinin olup olmadığını belirtir şekilde ve tasdiklenmiş olması gerekir. Evlenme ehliyet belgelerinin asılları evlenme dosyasında saklanır.

Müracaat Sırasında Yapılacak İşlemler ve İnceleme

Evlenme talebine dair form beyanname ve belgeleri alan evlendirme memuru evlenme dilekçesinin usulüne göre doldurulup imza edilip edilmediğini, evlenme ehliyet belgesi istenilmişse bu belge ile nüfus cüzdanı arasında bir fark olup olmadığını, bir fark varsa bu farklılığın şahısta hataya sebebiyet verecek nitelikte olup olmadığını yaş dolayısıyla rızanın söz konusu olduğu hallerde ana, baba veya vasinin rızası veya mahkemenin izninin bulunup bulunmadığını kontrol eder, varsa eksiklikleri tamamlatır ve müracaat edenlerden nüfus cüzdanlarını isteyerek kimlik kontrolü yapar. Cüzdan örneğini kontrol ederek onaylar ve dilekçenin kaydını yaparak taraflara müracaat sırasına göre akdin yapılacağı gün ve saati bildirir. Evlenme akdinin yapılabilmesi için evlenme kararının ilanına lüzum yoktur.

Evlenme İzin Belgesi

Dosyanın incelenmesi sonucunda evlenmelerine engel bir hallerinin bulunmadığı ve belgelerinin de tam olduğu tespit edilen çiftlere istedikleri takdirde, beyannamenin izin belgesi bölümü onaylanarak verilir. Böyle bir belgeyi alan çiftler, yurt içinde ve yurt dışında evlendirmeye yetkili makam huzurunda, ayrıca bir dosya düzenlenmesine lüzum kalmaksızın evlenebilirler. 

Belge verildiği tarihten itibaren 6 ay süre ile geçerli olup, bu husus belgede de gösterilir. Bu belgeye dayanarak akid yapan, evlenmeyi belgeyi veren evlendirme memurluğuna 15 gün içinde bildirmekle görevlidir.

Evlenmenin Reddi

Evlendirme memuru, dosyayı incelemesi sonucunda 15. maddede sayılmış bulunan evlenme manilerinden herhangi birini tespit ettiği takdirde evlenme yapmayı reddeder. Bu hususu gerekçeli ve yazılı olarak taraflara derhal duyurur. Taraflarca tespit edilen evlenme manisinin mevcut olmadığı belgelerle ispatlanmadığı sürece evlenme yapılamaz. Evlenme mani, nüfus kütüklerindeki bir işlem eksikliği sebebiyle ortaya çıkmışsa, bu eksiklik tamamlanmadıkça evlenme akdi yapılamaz.

Evlenmeye İtiraz, Usul ve Süre

Evlenme dosyası hazırlanırken evlenme gününden önceki günün mesai saati bitimine kadar ilgililerce, tarafların evlenmeye ehil olmadıkları veya evlenme manilerinden birinin bulunduğunu ileri sürerek evlenmenin yapılmasına yazılı olarak itiraz edebilirler. Evlenme gününde yapılan itirazlar kabul edilmez. Evlenme manileri dışında bir sebebe dayanarak itiraz dilekçesinde itiraz edenin açık kimliği, adresi ile imzası bulunması şarttır. İtiraz evlenme manilerinden birine dayanıyorsa, bununla ilgili belgelerin dilekçeye eklenmesi veya hiç olmazsa bu maniye dair inandırıcı bilgilerin verilmesi gereklidir. Evlenme mani sebebi ile yapılan itirazda, itirazın aksini gösterir bir belgenin dosyada bulunması halinde, evlendirme memuru tarafından itiraz derhal reddedilir ve taraflara bilgi verilir. 

Evlendirme memuru, usulüne uygun biçimde yapılmış itirazları en geç 24 saat içerisinde taraflara duyurur. 10 gün içinde cevap verilmesini, varsa iddianın aksini gösterir belgelerin gönderilmesini ister, gerekirse ilgili makamlarla bu konuda yazışır. Cevaplar geldikten veya cevap verilmesi için konulan süre dolduktan sonra dosyayı yeniden inceler ve bu inceleme sonunda; 

ü        1-İtirazın yerinde olduğunun anlaşılması halinde taraflara ve itiraz edene derhal bilgi vererek evlenme yapmayı reddeder. 

ü        2-İtirazın gerçek olmadığı veya mevcut olsa dahi iddia edilen engelin daha sonra hukuki bir işlem ile ortadan kalkmış olduğu tespit edilirse evlenme memuru itirazı reddeder. Sonuç, taraflara ve itiraz edene bildirilir ve evlenme işlemi yürütülür. 

ü        İtiraz eden 10 gün içinde mahkemeden evlenmenin men’i davası açıldığına ve evlenmenin durdurulduğuna dair bir karar getirdiği takdirde evlenme işlemleri mahkeme sonuna kadar durdurulur ve taraflara duyurulur. 

Cumhuriyet Savcılığının İtiraz Yetkisi

Cumhuriyet Savcıları mutlak butlan sebeplerinden birinin var olması sebebiyle evlenme akdi yapılıncaya kadar evlenmeye itiraz edebilirler. Evlenme manilerinin bulunduğu yolunda Cumhuriyet Savcılığına yapılan ihbar Cumhuriyet Savcılığı tarafından ciddi bulunduğu takdirde evlendirme memurluğuna bildirilir. Evlendirme memuru 24. maddede belirtilen usul ve esaslara göre itirazı inceler, itirazı yerinde görmemesi halinde Cumhuriyet Savcılığına bilgi vererek evlenme işlemi yürütülür. Cumhuriyet Savcılığınca 10 gün içinde evlenmenin men’i davasının açıldığının bildirilmemesi halinde evlenme akdi yapılır ve sonuç gerekçeli olarak Cumhuriyet Savcılığına bildirilir. 

Evlenmelerin Çalışma Saatlerinde Yapılması

Evlenme törenleri günlük çalışma saatleri içerisinde yapılır. Ancak, tarafların isteği üzerine çalışma saatleri dışında veya hafta sonu veya resmi tatil günlerinde özel yer ve salonlarda tören yapılabilir. 

Tören Yerleri

Evlenme törenlerinin ilgili makamlarca bu iş için tahsis edilmiş olan resmi salon veya yerlerde yapılması esastır. Ancak tarafların isteği üzerine; 

Ø       a)İkametgâhlarda, özel bina veya salonlarda,

Ø       b)Tutuklu veya hükümlüler için Cumhuriyet Savcılığınca izin verilmesi üzerine ceza veya tutukevinde,

Ø       c)Hastalar için baştabibin veya müdürün izin vermesi üzerine hastanelerde, evlenme yapılabilir.

Ø        Evlenme töreninin yapılması istenen, ancak evlenmenin mahiyeti ile bağdaşmayan veya tarafların serbestçe iradelerini açıklamalarına imkân vermeyen yerlerde veya mabetlerde resmi evlenme töreni yapılamaz. Bu durumda evlendirme memuru evlenmeyi erteler. 

Evlenmede Aleniyet, Usul ve Şekil

Ø       Evlenme evlendirmeye yetkili bir görevli önünde iki şahitle birlikte ve bizzat tarafların huzuru ile aleni olarak yapılır. Davetli bulunmaması, evlenmenin aleni yapılmadığı manasına gelmez. 

Ø       Vekâletle evlenme yapılamaz. 

Ø       Evlendirme memuru önceden tespit edilen yer ve zamanında tarafların ve şahitlerin önünde kadın ve erkekten her birine ayrı ayrı olmak üzere birbirleriyle evlenmek isteyip istemediklerini sorar.

Ø       Her birinin müspet cevap vermesi ve bu cevapların iki şahit tarafından da duyulduğunun doğrulanması üzerine, evlenmenin kanuna uygun olarak yapılmış olduğunu yüksek sesle açıkladıktan sonra evlenme kütüğünü taraflara ve şahitlere imza ettirir ve kendisi de tarih ve saat koyarak imzalar. 

Ø       Sağır ve dilsizler işaretle cevap verebilirler. Evlendirme memuru lüzum görürse, işaretlerden anlayan bir kişinin aracılığını daha önceden isteyebilir. Bu durumda taraflar aracı bulundurmak zorundadırlar. 

Ø       Yabancılar Türkçe bilmedikleri takdirde, evlendirme memuru, Türk devletince tanınmış devletlerin birinci resmi dili olması kaydıyla bu dili bilen tercüman kullanabilir. Taraflarca bu tercüman daha önceden tören yerinde bulundurur. 

Şahitlik Şartları