TÜRK VATANDAŞLIĞININ DOĞUMLA KAZANILMASI

Doğumla kazanılan Türk vatandaşlığı, soy bağı veya doğum yeri esasına göre kendiliğinden kazanılır. Doğumla kazanılan vatandaşlık doğum anından itibaren hüküm ifade eder.
Doğumla Türk vatandaşlığı soy bağı veya doğum yeri esasına göre kazanılır.

Soy bağı ile kazanılan vatandaşlık

Ø      Soy bağı ile kazanılan vatandaşlık, çocuğun doğumu anında soy bağı ile bağlı bulunduğu Türk vatandaşı ana veya babanın vatandaşlığını kazanmasını ifade eder.

Ø      Soy bağı ile Türk vatandaşlığının kazanılmasında; ana veya babadan yalnız birinin, doğum anında Türk vatandaşı olması yeterli olup diğerinin yabancı bir devlet vatandaşı olması Türk vatandaşlığının kazanılmasına engel teşkil etmez.

Evlilik birliği içinde Türk vatandaşı baba veya anadan doğan çocuk

v      Türkiye içinde veya dışında Türk vatandaşı ana veya babadan evlilik birliği içinde doğan çocuk, doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.

Evlilik birliği dışında Türk vatandaşı anadan yabancı babadan doğan çocuk

v      Türk vatandaşı anadan yabancı babadan evlilik birliği dışında doğan çocuk doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.

Evlilik birliği dışında Türk vatandaşı babadan yabancı anadan doğan çocuk

v            Türk vatandaşı baba ile yabancı anadan evlilik birliği dışında doğan çocuk, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa uygun olarak soy bağı kurulmasını sağlayan babalığa hüküm, ana ve babanın evlenmesi veya tanıma yollarından biriyle Türk vatandaşı babaya soy bağı ile bağlandığı takdirde doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.

On sekiz yaşından sonra yurtdışından yapılan doğuma ilişkin bildirimler

v      Yurtdışında bulunup da on sekiz yaşını tamamlayıncaya kadar doğuma ilişkin bildirimde bulunulmaması halinde Türk vatandaşı ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığı doğrudan kazanılamaz.

v      Bu durumda bulunan ve Türk vatandaşı ana ve babalarına bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişilerin başvuruları halinde müracaat makamlarınca vatandaşlık durumlarının tespitine ve tesciline esas olmak üzere dosya düzenlenir ve karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.

Doğum yeri

Türk Vatandaşlığının Doğum Yeri Esasına Göre Kazanılması

v                  Türkiye’de doğan ve ana ve babasının belli olmaması veya vatansız bulunması ya da milli kanunları gereğince ana ve babasından dolayı vatandaşlık kazanamaması gibi nedenlerle herhangi bir devletin vatandaşlığını kazanamayan çocuk, doğumundan itibaren Türk vatandaşlığını kazanır.

v                  Türkiye’de bulunmuş çocuk, Türkiye dışında doğduğu sabit olmadıkça Türkiye’de doğmuş sayılır.

II-TÜRK VATANDAŞLIĞININ SONRADAN KAZANILMASI

v      1.Yetkili makam kararı ile

v      2.Evlat edinilme yolu ile

v      3.Seçme hakkının kullanılması ile mümkündür.

v      Sonradan kazanılan Türk vatandaşlığı, yetkili makam kararı veya evlat edinilme Ya da seçme hakkının kullanılması ile gerçekleşir.

Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen bir yabancı aranan şartları taşıması halinde yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilir.

Vatandaşlığa alınma devletin egemenlik hakkını ilgilendirdiğinden Türk vatandaşlığının kazanılması yetkili makamın takdirine bağlı olup, aranan şartları taşımış olmak vatandaşlığın kazanılmasında kişiye mutlak bir hak sağlamaz.

Takdir hakkının kullanımına ilişkin düzenleme Bakanlar Kurulunca yapılır.

Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanma yolları

Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığının kazanılması aşağıdaki yollarla mümkündür:

a) Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılması,

b) Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması,

c) Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması,

ç) Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması.

Türk vatandaşlığının genel olarak kazanılması

Türk Vatandaşlığını genel olarak kazanmak isteyen yabancılarda aşağıdaki şartlar aranır:

v            a) Kendi milli kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmak,

v            b) Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmiş olmak,

v            c) Türkiye’de yerleşmeye karar verdiğini; Türkiye’de taşınmaz mal edinmek, iş kurmak, yatırım yapmak, ticaret veya iş merkezini Türkiye’ye nakletmek, çalışma iznine tabi olarak bir iş yerinde çalışmak, ailece Türkiye’de ikamet etmek ve benzeri davranışlarla teyit etmiş olmak veya Türk vatandaşı ile evlenmek, daha önce Türk vatandaşlığını kazanmış olan ana, baba, kardeş ya da çocuk sahibi olmak, eğitimini Türkiye’de tamamlamak ya da uzun süreli ikamet tezkeresine bağlı olarak Türkiye’de yaşamak,

v            ç) Genel sağlık bakımından tehlike teşkil eden bir hastalığı bulunmamak,

v            d) İyi ahlak sahibi olmak; hırsızlık, kaçakçılık, sahtekârlık, dolandırıcılık ve benzeri toplumsal düzeni zedeleyen suçlardan, tecil veya ertelenmiş olsa dahi ceza almamış ya da bu davranışları alışkanlık haline getirdiğini gösterecek şekilde birden fazla yargılanmamış olmak veya uyuşturucu kullanma, fuhuş yapma gibi davranışlarda bulunmamış olmak,

v            e) Toplumsal yaşama uyum sağlayabilecek düzeyde Türkçe konuşabilmek,

v            f) Türkiye’de kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin geçimini sağlayacak gelir veya mesleğe sahip olmak,

v            g) Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak.

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılardan, bu maddenin birinci fıkrasında sayılan şartlarla birlikte, taşıdıkları devlet vatandaşlığından/vatandaşlıklarından çıkma şartı da aranabilir. Bu takdirin kullanılmasına ilişkin esasların tespiti Bakanlar Kurulunun yetkisindedir.

Müracaat makamlarınca başvurunun işleme alınmasında uygulanacak esaslar

Genel olarak Türk vatandaşlığının kazanılmasında müracaat makamı İl Valilikleridir.

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı hakkında müracaat makamınca ön inceleme yapılarak;

v            a)Kendi milli kanununa, vatansız ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanununa göre ergin ve ayırt etme gücüne sahip olmayan,

v            b) Başvuru tarihinden geriye doğru Türkiye’de kesintisiz beş yıl ikamet etmeyen

v            c) Yasal ikamet izni olmaksızın veya yasal olmakla birlikte Türkiye’de yerleşme niyetini göstermeyen öğrenim, geçici barınma, turistik seyahat, öğrenim gören çocuğuna refakat, iltica talebi tetkik edilen yabancı veya tedavi amaçlı gibi nedenlerle ikamete bağlandığı anlaşılan, 

v            ç) Herhangi bir suçtan dolayı yargılanan veya hükümlü ya da tutuklu olan,

v            d) Başvuru için gerekli olan belgeleri ibraz edemeyen,

Kişilerin başvurusu kabul edilmez.

Komisyon tarafından yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı;

Ø      Başvuruda aranan şartlar ve istenen belgelerin bulunup bulunmadığı,

Ø      b) Türk kültürüne yakınlığı, örf ve adet birlikteliği ile geldiği bölge ve ana veya babasının Türk soylu olması gibi hususlar dikkate alınarak başvuruda bulunan yabancının soyunun Türk soylu, yabancı soylu veya soyu tespit edilemeyen şeklinde belirlenmesi,

Ø      c) Türkçe konuşma yeterliliği,

Ø      ç) Geçimini ne şekilde sağladığı,

Ø      d) Türkiye’nin anayasal düzenine ve toplumsal yaşamına uyum sağlayıp sağlamayacağı,

Hususlarının tespiti için mülakata tabi tutulur. Mülakat sonucunda oluşan kanaat “Vatandaşlık Mülakat Formu”na (VAT-A) açık bir şekilde yazılır.

Aranan şartları taşıdığı anlaşılan yabancı hakkında İl Emniyet Müdürlüğünden güvenlik soruşturması istenir.

Vatandaşlık İnceleme ve Araştırma Komisyonunca yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aranan şartları taşımadığı anlaşılan yabancının başvurusu ise işleme alınmaz ve ilgilisine bu yolda gerekli tebligat yapılır.

İl Emniyet Müdürlüğünce yapılacak soruşturmaya ilişkin esas ve usuller

İl Emniyet Müdürlüğünce Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının;

Ø      Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından Türk Vatandaşlığını kazanmasında engel teşkil edecek bir halinin bulunup bulunmadığı,

Ø      b) İyi ahlak sahibi olup olmadığı,

Ø      c) Hangi tarihte Türkiye’ye geldiği, ikamet tezkeresinin hangi amaçla verildiği, müracaat tarihinden geriye doğru ne kadar süre ülkemizde ikamet ettiği, bu süre içinde yurt dışına çıkış yapıp yapmadığı, yapmış ise tarihleri ve süresi hesaplanarak elde edilen bilgiler soruşturma formuna yazılır 

Soruşturması tamamlanan yabancının dosyası İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne iade edilir. İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğünce dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir. Aranan şartları taşıyanlar Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanırlar. Aranan şartları taşımayanların talepleri Bakanlıkça reddedilir.

Türk vatandaşlığının istisnai olarak kazanılması

Aşağıda durumları belirtilen yabancılar, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak kaydıyla, genel olarak Türk vatandaşlığının kazanılmasında aranan diğer şartlara bakılmaksızın Bakanlığın teklifi, Bakanlar Kurulunun Kararı ile Türk vatandaşlığını kazanabilirler:

Ø      Türkiye’de sanayi tesisi kuran veya bilimsel, teknolojik, ekonomik, sosyal, sportif, kültürel ve sanatsal alanlarda olağanüstü hizmeti geçen ya da geçeceği düşünülen ve ilgili Bakanlıklarca haklarında gerekçeli teklifte bulunulan kişiler,

Ø      b) Uluslararası ilişkilerin gerekliliği ve ülkemizin menfaati veya herhangi bir sebeple Bakanlar Kurulunca Türk vatandaşlığını kazanmaları zaruri görülen kişiler,

Ø      c) İskân Kanununa göre göçmen olarak kabul edilen kişiler.

Uluslararası ilişkilerin gerekliliği ve ülkemizin menfaati veya herhangi bir sebeple Bakanlar Kurulunca Türk vatandaşlığını kazanmaları zaruri görülen kişiler için Bakanlıkça vatandaşlık müracaatları alınarak birinci fıkrada belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir. Aranan şartları taşıdığı anlaşılanlar Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığını kazanırlar. Aranan şartları taşımayanların talepleri Bakanlıkça reddedilir
Göçmen işlemleri

Göçmen olarak kabul edilen ve Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişi adına yerleşim yerinin bulunduğu İl Valiliğince aşağıda belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir:

Ø      a)Göçmen vizeli pasaport,

Ø      b) Uyrukluk ve Aile Kütüğüne Kayıt Bildirgesi,

Ø      c) Soruşturma Formu. 

Tamamlanan dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir. Bakanlıkça yapılan inceleme sonucunda varsa eksik olan bilgi ve belgeler tamamlanır.

Dosyasında yapılan inceleme sonucunda aranan bilgi ve belgelerin bulunduğu anlaşılan kişiler Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile Türk vatandaşlığını kazanırlar.

Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması

Herhangi bir nedenle Türk vatandaşlığını kaybetmiş kişilerin yeniden Türk vatandaşlığını kazanmaları iki yolla mümkündür:

Ø      a) Türk vatandaşlığının ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanılması,

Ø      b) Türk vatandaşlığının ikamet şartına bağlı olarak yeniden kazanılması.

a)Türk vatandaşlığının ikamet şartı aranmaksızın yeniden kazanılması

Aşağıda durumları belirtilen kişiler milli güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla Türkiye’de ikamet şartı aranmaksızın, Türk vatandaşlığını Bakanlık kararı ile yeniden kazanabilirler:

Ø      Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler,

Ø      b) Ana veya babalarına bağlı olarak iradeleri dışında Türk vatandaşlığını kaybeden ve ergin olmalarından itibaren üç yıl içerisinde seçme hakkını kullanmayanlar.

Ø      Mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununa göre Türk vatandaşlığını kaybedenler

Mülga 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 25. maddesinin (a), (ç), (d) ve (e) bentleri uyarınca Türk vatandaşlığını kaybetmiş olan kişiler, milli güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir halinin bulunmaması şartıyla, Türkiye’de ikamet etme şartı aranmaksızın Bakanlar Kurulu kararı ile yeniden Türk vatandaşlığını kazanabilirler.

b)Türk vatandaşlığının ikamet şartına bağlı olarak yeniden kazanılması

Ø      Kanunun 29. maddesine göre Türk vatandaşlığı kaybettirilenler milli güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak ve Türkiye’de üç yıl ikamet etmek şartıyla Türk vatandaşlığını Bakanlar Kurulu kararı ile yeniden kazanabilirler.

Ø      Seçme hakkını kullanmak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybedenler milli güvenlik bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak ve Türkiye’de üç yıl ikamet etmek şartıyla Türk vatandaşlığını Bakanlık kararı ile yeniden kazanabilirler.

Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması

Ø      Bir Türk vatandaşı ile evlilik doğrudan Türk vatandaşlığını kazandırmaz.

Ø      En az üç yıldan beri bir Türk vatandaşı ile evli olan ve evliliği devam eden yabancılar Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvurabilirler.

Ø      Başvuru tarihinden sonra Türk vatandaşı eşin ölümü nedeniyle evliliğin sona ermesi halinde aile birliği içinde yaşama şartı aranmaz.

Başvuru sırasında aranan şartlar 

Türk vatandaşlığını evlenme yoluyla kazanmak üzere başvuran yabancılarda başvuru sonucunda aşağıdaki şartlar aranır:

Ø      a) Aile birliği içinde yaşamak,

Ø      b) Evlilik birliği ile bağdaşmayacak şekilde müracaat tarihinden geriye doğru on yıl içinde fuhuş yapmak, fuhuşa aracılık etmek veya kadın ticareti yapmak gibi faaliyette bulunmamış olmak,

Ø      c) Milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak.

Müracaat makamlarınca başvurunun işleme alınmasında uygulanacak esaslar

Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunan yabancı hakkında ön inceleme ve araştırma yapılır. Araştırma sonucunda yabancının;

Ø      a) Bir Türk vatandaşı ile üç yıldan beri evli olmadığı,

Ø      b) Evliliğin boşanma veya ölüm gibi nedenlerle son bulduğu,

Ø      c) Herhangi bir suçtan dolayı yargılandığı veya hükümlü ya da tutuklu olduğu,

Ø      ç) İstenen belgeleri ibraz edemediği,

Anlaşıldığı takdirde başvurusu kabul edilmez.

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancının eşi, sonradan Türk vatandaşlığını kazanmış ise evlilikte geçen sürenin hesaplanmasında Türk vatandaşlığını kazanma tarihi esas alınır.

Ayrıca yabancının evlilik olay düşüncesi ile Evlenme Bildirim Formu, güncel tarihli pasaport bilgileri incelenir, evlenme bildirim formunda varsa yanlışlıklar giderilir, eksik olan bilgiler tamamlanır.

Yurt içinden yapılan başvurularda yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar

Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen ve başvuruda aranan şartları taşıdığı anlaşılan yabancı adına 46. maddede belirtilen belgelerden oluşan dosya düzenlenir ve düzenlenen dosya gerekli inceleme ve araştırma yapılmak üzere Vatandaşlık İnceleme ve Araştırma Komisyonuna havale edilir.

Komisyon tarafından yapılacak işlemler ve uygulanacak esaslar

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı ve eşi komisyon tarafından ayrı ayrı ve birlikte aşağıdaki hususlar göz önünde bulundurularak mülakata tabi tutulmak suretiyle;

Ø      a) Evliliğe ait ortak bir yerleşim yerinin bulunup bulunmadığı,

Ø      b) Eşler arasında evlilikten doğan sorumlulukların yerine getirilip getirilmediği,

Ø      c) Eşlerin evlilikten önce karşılaşıp karşılaşmadıkları,

Ø      ç) Eşlerin isim, adres, vatandaşlık, meslek, iş gibi kişisel bilgileriyle ilgili detayları bilip bilmedikleri, birbirlerini ilgilendiren diğer önemli konular hakkında yanılıp yanılmadıkları,

Ø      d) Eşlerin tam olarak anlaşabildikleri bir dili anlaşılır bir şekilde konuşup konuşmadıkları,

Ø      e) Eşlerden birinin önceki evliliklerinde anlaşmalı evlilik veya ikamet düzensizliklerinin olup olmadığı,

Ø      f) Evliliğin menfaat karşılığı yapılmış anlaşmalı bir evlilik olup olmadığı,

Tespit edilir, evlilikten ortak çocuk bulunuyorsa, vatandaşlığın kazanılmasında bu durum lehte değerlendirilir ve tespit sonucunda oluşan kanaat Evlenme Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılmasına İlişkin Mülakat Formuna (VAT-E) yazılır ve yabancı hakkında İl Emniyet Müdürlüğünden soruşturma istenir.

İl Emniyet Müdürlüğünce yapılacak soruşturmaya ilişkin esas ve usuller

İl Emniyet Müdürlüğünce yabancının;

Ø      a) Aile birliği içinde yaşayıp yaşamadığı,

Ø      b) Evlilik birliği ile bağdaşmayan davranışlardan; fuhuş yapmak, fuhuşa aracılık etmek veya kadın ticareti yapmak gibi faaliyette bulunup bulunmadığı,

Ø      c) Türk vatandaşlığını kazanmasında milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir halinin olup olmadığı,

Hususları araştırılarak oluşan kanaat soruşturma formuna açık bir şekilde yazılır ve araştırma ve soruşturmaya ilişkin tutanaklar forma eklenir.

Soruşturması tamamlanan yabancının dosyası İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne iade edilir ve dosya karar alınmak üzere Bakanlığa gönderilir.

Yerleşim yerinin bulunduğu güvenlik birimlerince yabancı hakkında yapılan araştırma ve soruşturma sonucunda olumlu veya olumsuz bir kanaate varılamaması halinde Türk vatandaşı eşin birinci ve ikinci derece yakınlarının ifadelerine de başvurulmak suretiyle kanaat oluşuncaya kadar periyodik olarak araştırma ve soruşturma işlemine devam edilir.

Yapılan değerlendirme sonucunda aranan şartları taşıdıkları anlaşılanlar Bakanlık kararı ile Türk vatandaşlığını kazanırlar. Aranan şartları taşımayanların talepleri Bakanlıkça reddedilir.

Evliliğin iptalinde hüsnüniyetin korunması

Ø      Evlenme yoluyla Türk vatandaşlığını kazanan kişinin evliliğinin butlanına karar verilmesi halinde Türk vatandaşlığını kaybeder, ancak akitte iyi niyetli ise Türk vatandaşlığını muhafaza eder.

Ø      Evlenme ile Türk vatandaşlığını kazanan yabancının evliliğinin butlanına karar verilmesi halinde, Türk vatandaşlığını muhafaza edip etmeyeceği konusu Valilik aracılığıyla Bakanlıktan sorulur, Bakanlıkça yapılan inceleme ve değerlendirme neticesi verilen karara göre işlem yapılır.

Ø      Butlanına karar verilmiş evlenmeden olan çocuklar, ana ve babalarının hüsnüniyetli olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk vatandaşlığını muhafaza ederler.

Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanmanın eş ve çocuklar bakımından sonuçları

Ø      Türk vatandaşlığının sonradan kazanılması, diğer eşin vatandaşlığına tesir etmez.

Ø      Türk vatandaşlığını birlikte kazanan ana ve babanın çocukları ana ve babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.

Ø      Ana veya babadan birinin Türk vatandaşlığını kazanması halinde, Türk vatandaşı olmayan eşin muvafakati üzerine çocuk, ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.

Ø      Türk vatandaşlığını kazanan ana veya babanın Türk vatandaşlığını kazandığı tarihte velayeti kendisinde bulunan çocukları, Türk vatandaşı olmayan eşin muvafakat etmesi halinde ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır. Muvafakat verilmemesi halinde ana veya babanın mutad meskeninin bulunduğu ülkedeki hâkim kararına göre işlem yapılır.

Ø      Ana veya babadan birinin ölmüş olması halinde çocuk, Türk vatandaşlığını kazanan ve velayetine sahip olan ana veya babaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.

Ø      Türk vatandaşlığını kazanan ananın evlilik birliği dışında doğan ve velayetine sahip oldukları çocukları anaya bağlı olarak Türk vatandaşlığını kazanır.

Ø      Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuran ana veya babanın çocuklarının ana veya baba ile birlikte işlem görmesi esastır.

Ø      Ana veya babanın Türk vatandaşlığını kazandığı tarihte kendileri ile birlikte işlem görmeyen çocukları ergin olduktan sonra Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvurdukları takdirde haklarında bu Yönetmeliğin 15 inci maddesi hükümleri uygulanır.

Ø      Türk vatandaşlığını kaybeden ve Türk vatandaşlığını yeniden kazanmak isteyen ana ve babaya bağlı olarak işlem gören çocuklar için doğum belgesi ve doğum tutanağı istenmez.

Ø      Çocuğun ana ve babası Türk vatandaşlığını kazanmış ise doğum tutanağına ana adı, baba adı ve soyadı nüfus kaydına göre yazılır.

Ø      Ana ve baba çocuğa Türkçe ad verebilir. Bu takdirde doğum tutanağına verilen Türkçe ad yazılır.

II. TÜRK VATANDAŞLIĞININ EVLAT EDİNİLME YOLUYLA KAZANILMASI

Bir Türk vatandaşı tarafından evlat edinilen ergin olmayan yabancı, milli güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmamak şartıyla,  Türk vatandaşlığını kazanabilir.

III- TÜRK VATANDAŞLIĞININ SEÇME HAKKI İLE KAZANILMASI

Türk vatandaşlığını ana veya babalarına bağlı olarak iradesi dışında kaybetmiş olan ve ergin olmalarından itibaren üç yıl içinde Türk vatandaşlığını kazanmak üzere yazılı bildirimde bulunan kişiler seçme hakkını kullanmak suretiyle Türk vatandaşlığını kazanabilirler.

Türk vatandaşlığını kazanma kararının iptali

Ø      Türk vatandaşlığını kazanma kararı ilgilinin yalan beyanı veya vatandaşlığı kazanmaya esas teşkil eden unsurları gizlemesi sonucunda alındığının sonradan tespiti halinde kararı veren makam tarafından iptal edilir.

Ø      Birinci fıkrada belirtilen hususların herhangi bir şekilde ya da ihbar neticesinde öğrenilmesi halinde Bakanlıkça ilgili hakkında araştırma ve soruşturma yapılır veya yaptırılır.

Ø      Soruşturma sonucunda Türk vatandaşlığının kazanılmasına esas teşkil eden hususların gizlendiğinin açıkça kanıtlanması halinde vatandaşlık kararı, kararı alan makam tarafından iptal edilir.

TÜRK VATANDAŞLIĞININ İSPATI VE VATANDAŞLIK İHTİLAFLARI

Türk vatandaşlığının ispatı

Türk vatandaşlığının ispatı herhangi bir şekle tabi değildir.

Aşağıdaki resmi kayıt ve belgeler, aksi sabit oluncaya kadar ilgilinin Türk vatandaşı olduğuna karine teşkil eder:

Ø      a) Nüfus kayıtları,

Ø      b) Nüfus ve uluslar arası aile cüzdanları,

Ø      c) Pasaport veya pasaport yerine geçen belgeler.

Vatandaşlık İhtilafları

Bir kişinin Türk vatandaşı olup olmadığı konusunda tereddüde düşüldüğü takdirde bu husus Bakanlıktan sorulur. Bakanlıkça ilgili kişinin Türk vatandaşı olup olmadığının tespiti kanun, yönetmelik ve uluslararası anlaşmalar çerçevesinde incelenir ve sonuç ilgili makama bildirilir.

Vatandaşlık işlemlerinde müracaat makamı ve usul

Ø      Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybı, ispatı ve çok vatandaşlığa ilişkin başvurular yurt içinde yerleşim yerinin bulunduğu Valiliğe,

Ø      Yurt dışında ise dış temsilciliklere bizzat veya bu hakkın kullanılmasına ilişkin özel vekâletname ile yapılır.

Ø      Posta yoluyla yapılan müracaatlar kabul edilmez.

Ø      Ergin olmayan veya ayırt etme gücünden yoksun bulunan kişilerin vatandaşlıkla ilgili başvuruları veli ya da vasileri tarafından yapılır.

Ø      Yurt içinde çok vatandaşlığın tesciline yönelik bildirimler doğrudan yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne de yapılabilir.

Ø      Birden fazla devlet vatandaşlığına sahip olup, Türk vatandaşlığını kazanma müracaatında bulunan yabancının işlemlerinde Bakanlıkça yapılacak araştırma sonucunda daha sıkı ilişki halinde bulunduğu tespit edilen devlet vatandaşlığı esas alınır.

Ø      Vatandaşlığa ilişkin müracaat ve işlemlerde Türk vatandaşı olanlarda Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, yabancı olanlarda ise yabancı kimlik numarası esas alınır.

Ø      Vatandaşlık işlemlerinde başvuru tarihi olarak kişinin form dilekçesinin müracaat makamınca evrak kaydına alındığı tarih esas alınır.

Yabancı makamlarca verilmiş olan resmi belgelerin tasdik işlemleri

Belgelerin tasdiki

Ø      Yabancı makamlarca verilmiş olan resmi belgelerin işleme alınmasında Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 167. maddesine göre işlem yürütülür.

Ø      Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancıların başvuru sırasında ibraz ettikleri diploma, pasaport gibi belgelerin Türkçe tercümeli ve noter tasdikli olması yeterlidir.

Ø      Gerekli görülen hallerde ikamet tezkerelerinin aslına uygunluğunun tasdiki İl Müdürlüklerince de yapılabilir.

Vatandaşlık inceleme ve araştırma komisyonu

Ø      Vatandaşlık İnceleme ve Araştırma Komisyonu İl Valisi veya görevlendireceği Vali Yardımcısının Başkanlığında;

Ø      İl Emniyet Müdürlüğü,

Ø      İl Jandarma Komutanlığı,

Ø      İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü,

Ø      İl Milli Eğitim Müdürlüğü  

Ø      Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü temsilcileri ile

Ø      Komisyon başkanının gerekli gördüğü hallerde diğer birim temsilcilerinden oluşur.

Komisyonun çalışma usul ve esasları

Ø      Vatandaşlık İnceleme ve Araştırma Komisyonunun sekretarya hizmetleri İl Müdürlüğü tarafından yürütülür.

Ø      Komisyon, toplam üye tam sayısının en az 2/3 ile toplanır ve karar oy çokluğu ile alınır.

Ø      Komisyonun hangi sıklıkla toplanacağı iş yoğunluğuna göre Valilikçe belirlenir.

Ø      Komisyon vatandaşlık başvuru şartlarının mevcudiyetine yönelik şeklen inceleme yapar, esasa ilişkin karar alamaz, sadece kanaat belirtir.

Yabancının ikameti ve ikamet sürelerinin hesaplanması

Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı için ikamet sürelerinin geçerliliği ve hesaplanmasında aşağıdaki esaslara göre işlem yapılır:

Ø      a) Yabancının Türkiye’de ne kadar süre ile ikamet ettiği İl Emniyet Müdürlüğünce verilen ikamet tezkeresi veya Türkiye’ye giriş ve çıkış tarihlerini gösteren belge ile belirlenir.

Ø      b) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancı, aranan ikamet süresi içinde toplam altı ayı geçmemek üzere Türkiye dışında bulunabilir. Türkiye dışında geçirilen toplam altı ayı geçmeyen süre, öngörülen ikamet süresi içinde değerlendirilir.

Ø      c) Yabancının ikamet süresi içinde toplam altı aydan fazla Türkiye dışında bulunması ya da altı aydan fazla yasal ikameti olmaksızın Türkiye’de bulunması ikamet süresini keser ve bu tarihten önceki ikamet süreleri dikkate alınmaz.

Ø      ç) Yabancının yasal ikamet izni olmaksızın veya yasal olmakla birlikte Türkiye’de yerleşme niyetini göstermeyen öğrenim, geçici barınma, turistik seyahat, öğrenim gören çocuğuna refakat, iltica talebi tetkik edilen yabancı, tedavi gibi nedenlerle veya diplomatik ayrıcalık sağlayan yabancı misyon kartı ya da diplomatik kimlik kartı ile Türkiye’de ikamet etmesi Türk vatandaşlığının kazanılmasında geçerli ikamet olarak kabul edilmez.

Ø      d) Türk vatandaşlığının kazanılmasında kabul edilmeyen ikamet nedenleri ile Türkiye’de bulunan kişinin sonradan geçerli sayılan bir nedenle ikamete bağlanması halinde önceki ikamet süreleri de hesaba katılır. Bu hüküm, turistik amaçlı ikamet tezkeresi ile Türkiye’de bulunanlar hakkında uygulanmaz.

Araştırma, soruşturma ve geçerlilik süresi

Ø      Yetkili makam kararı ile Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen yabancılar hakkında yerleşim yerinin bulunduğu yer güvenlik birimlerince ve Emniyet Genel Müdürlüğü ile Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığınca araştırma ve soruşturma yapılır.

Ø      Araştırma ve soruşturma esas ve usulleri ilgili kurumlarla yapılacak protokolle belirlenir.

Ø      Türk vatandaşlığını kazanmak veya kaybetmek isteyen kişiler hakkında yapılan araştırma ve soruşturma bir yıl geçerli olup, karar alınmadığı takdirde yeniden araştırma ve soruşturma yapılır.

Vatandaşlık dosyasının düzenlenmesinde uyulacak esaslar

Ø      (1) Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen kişi adına müracaat makamlarınca istenen belgelerden birer adet olmak üzere dosya düzenlenir.

Ø      (2) Müracaat makamlarınca düzenlenen dosyadan bir örnek çoğaltılarak muhafaza edilir.

Ø      (3) Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuran kişinin, herhangi bir suçtan dolayı hakkında devam eden bir davanın bulunması halinde işlemleri dava sonuna kadar bekletilir.

Ø      (4) Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuran kişinin talebinin reddi halinde bu durumun ilgilisine tebliğinden sonra müracaat makamınca muhafaza edilen örnek dosya imha edilir.

Ø      (5) Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuran kişinin Türk vatandaşlığını kazanması halinde tescil tarihi üzerinden beş yıl geçtikten sonra müracaat makamınca muhafaza edilen örnek dosya imha edilir.

Ø      (6) Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuran kişinin talebinin reddi halinde Bakanlıkta tutulan dosyası kapatılır. Aynı kişinin yeniden müracaatta bulunması halinde usulüne uygun şekilde müracaat makamlarınca yeni bir başvuru dosyası düzenlenir.

Ø      (7) Türk vatandaşlığını kazanmak için yapılan başvurularda dosya kişi adına açılır. Aile bireylerinden birisi adına daha önce düzenlenmiş dosya var ise bu dosya üzerinden işlem görülmez.

Ad ve Soyadın Tescili

Ø      Türk vatandaşlığını kazanmak üzere başvuruda bulunan yabancılar Türkçe ad ve soyadı alabilirler.

Ø      Ancak kendi ad ve soyadlarını muhafaza etmek istedikleri takdirde kişinin ad ve soyadı 1353 sayılı Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun gereğince Türk harfleri ile yazılır ve nüfus kütüklerine tescil edilir.

Ø      Konulacak ön adlar iki adı geçmemek üzere ve kısaltma yapılmadan konur.

Ø      Soyadı alınmasında Soyadı Tüzüğünde belirtilen esaslar göz önünde bulundurulur.

Ø      Soyadı tek kelime halinde yazılır.

Ø      Ad ve soyadlarında çizgi, tire, nokta gibi işaretler kullanılmaz.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Vatandaşları

Ø      Türk vatandaşlığını kazanmak isteyen Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşları, Türk vatandaşı olmak istediklerini yazılı olarak beyan ettikleri takdirde, Türk vatandaşlığını kazanırlar.

Ø      Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşlığını sonradan kazanmış olan yabancılar hakkında Kanunun 11. maddesindeki hükümler uygulanır.